
Net zero & circulariteit
Elektrificatie als rode draad
Uitdagingen en ambities
-
Tegen 2030 minstens 50% CO₂-reductie in de industrie
Dit vereist massale investeringen in nieuwe technologieën en processen -
Hogere energie- en grondstoffenkosten
Stijgende prijzen zetten druk op de concurrentiepositie van bedrijven -
Europese klimaatdoelen versnellen de noodzaak
Green Deal en Fit for 55 pakket dwingen tot snelle actie
Oplossingen & innovaties
-
Elektrificatie van processen
via e-boilers en elektrische krakers, vormt de rode draad binnen de net zero-economie -
Blauwe waterstof
Wordt geproduceerd uit aardgas en stoom, waarbij de vrijgekomen CO2 wordt opgeslagen. Is momenteel drie keer goedkoper dan groene waterstof en daardoor voorlopig de meest haalbare energiedrager met de minste milieu-impact. -
CCS en CCU
CO2-opslag en -hergebruik zijn bedoeld als een brugtechnologie, waarmee CO2-emissies worden afgevangen en veilig opgeslagen of omgezet in grondstoffen. -
Urban mining & circulaire grondstoffen
verkleinen onze extreem hoge afhankelijkheid (96%) van buitenlandse (niet-Europese) grondstoffen zoals paladium, tantalium en neodymium. Die zijn essentieel bij de productie van digitale apparatuur. -
Ecodesign en digitale productpaspoorten
houden al van bij het prille ontwerpstadium rekening met de end-of-life-cycle van een product.
Impact
-
Sterkere concurrentiepositie
Door vroege adoptie van groene technologieën kunnen bedrijven marktleiderschap behalen -
Snellere transitie naar klimaatneutraliteit
Efficiënte implementatie van net zero strategieën -
Strategische voorsprong in cleantech en recycling
Nieuwe markten en business modellen ontstaan
Projectvoorstellen 2030
-
Een nieuwe waardeketen ontwikkelen
Industriële spelers in het havengebied kunnen samen in kaart brengen hoe ze hun gezamenlijke toegevoegde waarde kunnen verhogen richting net zero. De focus verschuift van individuele optimalisatie naar collectieve strategieën. Dit moet leiden tot nieuwe investeringen, gedeelde infrastructuur en sterkere concurrentiekracht. -
Moleculaire recyclage op industriële schaal
Chemiedrijven zouden hun krachten kunnen bundelen om macromoleculen (zoals polymeren) af te breken tot basismateriaal. Pilootprojecten zoals de recyclage van matrassen of autobanden zorgen meteen voor een voldoende schaalgrootte. Logistieke partners kunnen dan instaan voor ophaling, triage en distributie. -
Een centraal batterijpark in de haven
Een gedeeld batterijpark helpt fluctuaties in stroomvraag op te vangen en creëert een autonoom energiesysteem binnen de industriecluster. Het systeem maakt energie-uitwisseling tussen sites mogelijk en helpt netbalancering realiseren.
Moonshot-project 2030
Hitte-optimisatie binnen bedrijvencluster
Dit concrete project is opgestart in augustus 2025 en onderzoekt de uitwisseling van industriële restwarmte op clusterniveau in de Antwerpse haven. Een digitale twin simuleert hoe restwarmte kan worden opgeslagen en/of van de ene site naar de andere kan stromen, waardoor energieverbruik en uitstoot drastisch dalen. Dit project kan in het ideale scenario jaarlijks tot 4 miljoen ton CO₂ besparen en kostenreducties van 10 tot 30% opleveren.
Kenmerken:
-
Uitwisseling van industriële restwarmte binnen het Antwerpse havengebied
-
Real-time simulatie met een digitale twin
Potentieel:
-
Tot 50% minder CO₂-uitstoot bij stoomproductie
-
10–30% kostenbesparing
"Antwerpen kan Europa's eerste near-zero industriële cluster worden."
— Peter Crispeels, McKinsey

